ایستانیوز:قانون مهریه در سال ۱۴۰۴ وارد مرحلهای از تحول ساختاری شده که مستقیماً نحوه ثبت عقد، میزان مهریه، تعهدات مالی و اختیارات زنان را تغییر میدهد. اکبر منفرد، وکیل پایهیک دادگستری، در توضیح این تغییرات اعلام کرد که «مهریه دیگر نقش سابق را ندارد و قواعد حقوقی کشور به سمت قراردادهای آگاهانه و حقوق متقارن حرکت کرده است».
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی بازارهای مالی(ایستانیوز)،او تأکید کرد مهریه همچنان یک حق شرعی و قطعی برای زن محسوب میشود، اما شیوه اجرای آن دگرگون شده است. طبق اصلاحات قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی، از سال ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴ سازوکار بازداشت مردان برای مهریه محدود شده و تنها در صورتی که توان مالی مرد اثبات شود، امکان بازداشت وجود دارد. در صورت ناتوانی مالی، نهتنها بازداشت منتفی است بلکه پرونده وارد مسیر میانجیگری مالی و پرداخت اقساطی میشود.
یکی از محورهای اصلی این تحول، «سامانه داراییهای تضمینشده ازدواج (سدا)» است که از سال ۱۴۰۴ فعال شده و تمام داراییهای غیرنقدی ثبتشده در مهریه مثل سهام، زمین، سپرده بانکی یا بیمه عمر را بهصورت رسمی ارزشگذاری و ثبت میکند. هدف این سامانه جلوگیری از مهریههای غیرواقعی و ایجاد شفافیت مالی بین زوجین است.
از سوی دیگر، بخشنامه جدید قوه قضائیه سقف مهریه نقدی قابل اجرا بدون نیاز به اثبات توان مالی را به ۵ سکه کاهش داده که جایگزین سقف ۱۱۰ سکه گذشته خواهد شد. مازاد بر این میزان تنها در صورتی قابل مطالبه است که توان مالی مرد برای دادگاه احراز شود.
تحول مهم دیگر مربوط به حقوق زن در زمان ثبت عقد است. از سال ۱۴۰۴ دفاتر ازدواج مکلفاند چهار حق مهم را بهصورت رسمی به زوجین پیشنهاد کنند:
وکالت در طلاق، حق خروج از کشور، حق انتخاب محل سکونت و حق اشتغال بدون اجازه شوهر. این تغییر نشاندهنده آن است که رویکرد حقوقی کشور از «اتکای صرف به مهریه» به سمت «تقویت حقوق قراردادی زن» در حال حرکت است.
منفرد همچنین اعلام کرد ثبت هر عقد رسمی در سال ۱۴۰۴ منوط به گذراندن دوره آموزش حقوق خانواده شده تا زوجین با مفاهیم مهریه، شروط ضمن عقد و مسئولیتهای قانونی آشنا شوند. او گفت فلسفه جدید مهریه کاهش دعواهای خانوادگی، کمک به امنیت مالی زنان و حذف مهریههای صوری است.
در جمعبندی، این وکیل تأکید کرد: زنانی که از حقوق آگاهانه استفاده میکنند، دیگر نیازی به مهریههای سنگین ندارند؛ زیرا حقوق قراردادی مؤثرتر، قابل پیگیریتر و تضمینشدهتر از مهریههای نجومی است.
